Een energieleverancier die een opzegvergoeding in rekening brengt, moet de berekening daarvan kunnen onderbouwen. Een bepaling in de contractvoorwaarden is daarvoor niet genoeg. Ook de gebruikte tarieven, marktprijzen en verbruiksgegevens moeten controleerbaar zijn.
Dat blijkt uit een uitspraak van de Rechtbank Rotterdam van 21 oktober 2026 (ECLI:NL:RBROT:2026:14416).
De leverancier bracht na een voortijdige overstap € 43.547,76 aan opzegvergoeding in rekening. Volgens de rechtbank mocht zij in beginsel een vergoeding rekenen, maar had zij het bedrag onvoldoende onderbouwd. Haar betalingsvordering werd afgewezen. Bovendien moest zij € 8.220,35 aan al betaalde opzegvergoeding terugbetalen.
Waar ging de zaak over?
Een vennootschap onder firma sloot in oktober 2022 een overeenkomst voor de levering van gas en elektriciteit. Het contract liep van 1 december 2022 tot 1 januari 2026. De tarieven waren voor de gehele looptijd vastgelegd.
In de algemene voorwaarden stond dat de leverancier bij tussentijdse beëindiging een opzegvergoeding mocht rekenen. De contractvoorwaarden beschreven hoe die vergoeding werd berekend: aan de hand van het verschil tussen de waarde van de overeenkomst tegen de marktprijs op het moment van beëindiging en de resterende contractwaarde, met daarnaast maximaal € 50 aan administratiekosten.
De ondernemer vroeg tijdens de looptijd tweemaal naar de kosten van een voortijdige beëindiging. De leverancier noemde eerst een bedrag van ruim € 72.000 en later ruim € 68.000. Bij die tweede opgave verstrekte zij een indicatieve berekening.
Uiteindelijk stapte de ondernemer per 1 juni 2024 over naar een andere energieleverancier. De oorspronkelijke leverancier bracht vervolgens € 43.547,76 aan opzegvergoeding in rekening.
Samen met de kosten van de afgenomen energie bedroeg de eindafrekening € 51.327,21. De ondernemer betwistte de hoogte van de opzegvergoeding, maar betaalde in totaal € 16.000.
De leverancier begon een procedure om de resterende € 35.327,21, met rente en incassokosten, te innen. De ondernemer vorderde op zijn beurt terugbetaling van het deel van de opzegvergoeding dat al was betaald: € 8.220,35.
De leverancier mocht in beginsel een opzegvergoeding rekenen
De ondernemer stelde dat de bepaling over de opzegvergoeding niet voldeed aan de destijds geldende Richtsnoeren Redelijke Opzegvergoedingen Vergunninghouders.
De rechtbank volgde dat standpunt niet.
Partijen waren het erover eens dat sprake was van een contract voor bepaalde tijd met een kleinzakelijke afnemer. De rechtbank beoordeelde de vergoeding daarom aan de hand van de regels die in deze zaak voor die zakelijke afnemer golden.
De berekeningsmethode uit de contractvoorwaarden sloot volgens de rechtbank aan bij een van de criteria uit de destijds geldende richtsnoeren. De leverancier mocht dus in beginsel een opzegvergoeding in rekening brengen.
Daarmee stond nog niet vast dat de ondernemer ook het gevorderde bedrag moest betalen.
De berekening was onvoldoende onderbouwd
De leverancier moest onderbouwen hoe zij tot een opzegvergoeding van € 43.547,76 was gekomen. Volgens de rechtbank rustten de stelplicht en bewijslast voor de hoogte van die vergoeding op de leverancier.
Bij de dagvaarding ontbraken de gegevens die voor de berekening waren gebruikt. Ook tijdens de zitting kon de leverancier die gegevens niet verstrekken. De rechtbank gaf haar daarom nog de gelegenheid om de onderbouwing alsnog over te leggen.
Ook die aanvullende stukken waren onvoldoende.
Bij de berekening voor elektriciteit had de leverancier naar eigen zeggen één tarief gebruikt, omdat het verbruik tijdens piek- en daluren niet kon worden gemeten. In de eindafrekening stonden echter wel gegevens over dat verbruik. Ook in de eerdere indicatieve berekening was rekening gehouden met piek- en daluren. De leverancier legde onvoldoende uit waarom dat bij de definitieve berekening niet mogelijk was.
Daarnaast bleef onduidelijk welke marktprijzen precies waren gebruikt. De leverancier overlegde wel gegevens over piektarieven, maar maakte niet inzichtelijk waarop de gebruikte daltarieven waren gebaseerd. Zij opperde bovendien dat mogelijk met prijzen van een andere dag was gerekend, zonder duidelijk te maken welke prijzen dat dan waren.
Ook ontbraken onderliggende gegevens over het verwachte verbruik en de verdeling daarvan over de resterende looptijd.
Bij gas waren er vergelijkbare problemen. De leverancier had contractprijzen omgerekend naar een andere eenheid, maar verklaarde niet waarom de gebruikte prijzen afweken van de prijzen in de eerdere indicatieve berekening. Ook hier ontbraken gegevens over het verbruik en de verdeling daarvan.
De rechtbank kon daardoor niet controleren of de gebruikte gegevens juist waren en hoe daaruit het gevorderde bedrag volgde. De betalingsvordering werd volledig afgewezen.
De leverancier moest de al betaalde vergoeding terugbetalen
De ondernemer had inmiddels € 8.220,35 van de opzegvergoeding betaald.
Uit het oordeel over de onvoldoende onderbouwde vergoeding volgde volgens de rechtbank dat de leverancier geen recht had op die betaling. De ondernemer had het bedrag daarom onverschuldigd betaald en kon het op grond van artikel 6:203 BW terugvorderen.
De leverancier moest de € 8.220,35 terugbetalen.
Dat de ondernemer al een deel had betaald, stond in deze zaak dus niet aan terugvordering in de weg.
Een opzegvergoeding vervalt niet automatisch
Uit deze uitspraak volgt niet dat een zakelijke afnemer een energiecontract altijd zonder kosten kan beëindigen.
De rechtbank oordeelde juist dat de leverancier in beginsel een opzegvergoeding mocht rekenen. De vordering strandde op de onderbouwing van het bedrag.
Ook verklaarde de rechtbank de bepaling over de opzegvergoeding niet ongeldig. De ondernemer had niet gesteld dat de bepaling vernietigbaar was. De rechtbank ging daarom niet in op de vraag of de bepaling moest worden vernietigd.
Daarnaast beoordeelde de rechtbank een overeenkomst uit 2022 aan de hand van de destijds geldende richtsnoeren. De uitkomst kan daarom niet zonder meer worden toegepast op ieder ander energiecontract. De contractdatum, de voorwaarden en de hoedanigheid van de afnemer kunnen verschil maken.
Wat betekent deze uitspraak voor ondernemers?
Deze uitspraak is belangrijk voor ondernemers die een energiecontract voortijdig willen beëindigen en voor leveranciers die een opzegvergoeding willen innen.
Vraag vóór een overstap schriftelijk naar de verwachte opzegvergoeding en de berekening daarvan. Een indicatieve opgave geeft inzicht in de mogelijke kosten, maar de uiteindelijke vergoeding kan anders uitvallen.
Controleer bij de definitieve afrekening welke contracttarieven, marktprijzen, verbruiksgegevens en resterende looptijd zijn gebruikt. Vraag om de onderliggende gegevens als die ontbreken. Benoem bij een betwisting concreet welke onderdelen onduidelijk zijn of afwijken van een eerdere berekening.
Voor leveranciers laat de uitspraak zien dat een contractuele grondslag alleen niet voldoende is. Ook het gevorderde bedrag moet inzichtelijk en controleerbaar zijn. Bewaar daarom de gegevens waarmee is gerekend en leg uit hoe die gegevens tot de vergoeding leiden.
Ook bij een vordering tot terugbetaling verdienen rente en incassokosten afzonderlijke aandacht. Dat beide partijen zakelijk handelen, betekent niet dat over iedere vordering wettelijke handelsrente verschuldigd is. Wie incassokosten vordert, moet bovendien onderbouwen dat daarvoor werkzaamheden zijn verricht.
Kortom
Een energieleverancier moet zowel het recht op een opzegvergoeding als de hoogte daarvan onderbouwen.
In deze zaak leidde een oncontroleerbare berekening tot afwijzing van de betalingsvordering, terugbetaling van de al betaalde opzegvergoeding en een proceskostenveroordeling.
Vragen over een zakelijk energiecontract, een opzegvergoeding of een betwiste factuur?
Neem gerust contact met ons op. Wij helpen graag.
